مصرف آب
مقدمه:
کشور ما جزء کشورهايي است که در استفاده بي رويه از منابع مشهور است. آب زير بناي سلامتي و حيات انسان است. وقتي شير آب را در خانه باز مي کنيد و آب سرد و زلالي جاري مي شود ، کمتر به کمبود آن فکر مي کنيد. متاسفانه 40 درصد از مردم دنيا از آب سالم محرومند. طبق اعلام سازمان جهاني بهداشت در هر دقيقه 21 نفر از مردم دنيا به علت کمبود آب سالم و بهداشتي ميميرند. بر اساس اعلام بانك جهاني، الگوي مصرف آب براي يك نفر در سال، حدود 100 مترمکعب (100هزار ليتر) اعلام شده است، در حالي كه در ايران اين رقم به دليل استفاده نادرست از آب آشاميدني براي شستشوي اتومبيل، استحمام، آبياري باغچهها، لباسشويي و ظرفشويي حدود 75درصد بيشتر است. اين در حالي است که کشور ايران اوضاع مناسبي از لحاظ منابع آبي ندارد و خشکساليهاي اخير نيز به اين موضوع دامن زده و کشور را به حالت بحران کشانيده است. اگر هر يک از افراد جامعه اندکي به روشهاي صرفهجويي توجه کنند به راحتي ميتوانيم از ليست کشورهاي تلف کننده اين منابع حياتی خارج شويم. مثلا اگر جلوي چکه کردن يک شير آب را با يک واشر 50 توماني بگيريد در سال ۱۱,۸۹۳ ليتر آب به هدر نميرود. يا بازگذاشتن شير آب هنگام مسواک زدن دندانها که حدود دو دقيقه طول ميکشد ۱۱ ليتر آب را هدر ميدهد و يا براي شستشوي ظروف در آشپزخانه، از ابتدا تا انتهاي انجام آن شير را باز نگذاريد و در زماني که درحال شستن ظرف با مايع شستشو هستيد شير آب را ببنديد و با اين کار در هر دقيقه ۵ ليتر آب صرفه جويي کنيد.
مشاهده نموديد که کارهايي از اين دست بسيار سادهاند ولي از طرف مردم ما رعايت نميشوند. شايد يکي از دلايل آن قيمت کم آب مصرفی است. اگر هدف از اين پائين بودن قيمت کمک به طبقه محروم باشد اين کمک به طبقه ثروتمند که خانههاي آنها بزرگتر، همراه با استخراست و احتمالا باغ و باغچههايي هم دارند بيشتر تعلق میگيرد.به نظر ميآيد بهتر بود قيمت بيشتري براي آب محاسبه و اخذ ميشد تا از طرفي استفاده صحيح از اين کالاي ارزشمند و هدر ندادن آن بين مردم رواج پيدا ميکرد و از طرف ديگر هزينههای صرفهجويي شده در اين مورد را برای سرمايهگذاریهای بيشتر و کمکهای مناسبتر به محرومان استفاده میکرديم.
توجه: در اين تمرينها ميخواهيم با انجام محاسباتي با ابعاد مصرف بيرويه آب آشنا شده و ايدههايي براي کاهش اين مشکل در کشور ارايه دهيد و پاسخ را برای ما ارسال نمايئد.
_________________________________
منابع:
توجه کنيد که عوامل و پارامترهای ديگری را نيز میتوان مطرح کرد و تأثير آنها را در نظر گرفت که برای سادگی مسئله از آنها صرفنظر شده است. (چگونه میتوان عوامل ديگر و ميزان تأثير آنها را شناخت؟)
تعداد خانههاي يک شهر در کشورمان را 200هزار واحد و متوسط تعداد افراد هر خانه در اين شهر را 5 نفر فرض کنيد. ميدانيم در اين شهر سالانه 5ميليون مترمکعب( 5ميليارد ليتر) کمبود آب وجود دارد. در اين شهر هر نفر در ماه چند ليتر کمتر آب مصرف کند تا مشکل کمبود آب ذکر شده حل شود؟
ميخواهيم در اين شهر فرمولي را طراحي کنيم که خانوادههايي که زياد مصرف ميکنند (کساني که در مصرف بيتوجهاند!) بيشتر پول بدهند. خانهاي که مقدار مصرف آن با الگوي مصرف جهاني مطابق باشد، هر ليتر آب مصرف شده برايش مبلغ يک ريال محاسبه شود. محاسبه کنيد چنين خانهاي حداکثر در ماه چه مبلغي را براي مصرف آب پرداخت ميکند؟ حال ميخواهيم خانهاي که مقدار مصرف آن بيش از الگوي مصرف جهاني باشد، پرداخت برايش افزايش يابد و خانهاي که بيش از 5/1 برابر الگوي مصرف جهاني مصرف کند کل پرداخت آن با مبلغ 10 ريال براي هر ليتر محاسبه شود. اين فرمول را طراحي کنيد.
· تمرين نهايي:
کسي که در اطراف شهر زندگي ميکند ممکن است بيشتر از کسي که در مرکز شهر زندگي ميکند از نظر اقتصادی تحت فشار باشد، و از طرفي کسي که افراد خانوادهاش 7 نفر است با کسي که افراد خانوادهاش 2 نفر است مصرف آب برايشان يکسان نيست و با احتساب اين دو عامل ممکن است محاسبات فرمول طراحي شده در تمرين دو برايشان منصفانه نباشد. فرض کنيد موقعيت محل خانه که ميتواند عددي بين يک تا ده در نظر گرفته شود (يک يعني خانه در محلي بسيار ارزانقيمت است و ده يعني خانه در محلي بسيار گرانقيمت است) بههمراه تعداد افراد خانواده در اختيار است. اين اعداد را طوري در فرمول تمرين دو لحاظ کنيد که انصاف بيشتر رعايت شود. فرمول خود را مجددا طراحي و توضيحات خود را براي اينکه بگوييد چرا فرمول منصفانه است، بنويسيد.
پاسخهاي خود را تا روز اول دی 1388 به آدرس الکترونيکی info@mathhouse.org و يا به آدرس خانه رياضيات اصفهان؛ ارسال نماييد.
